|
Wirtualny Spacer po Kamionku
Cz?™?›?‡ I
?
Od Stadionu do rogatek
Zapraszamy na wirtualny spacer po Kamionku.
Inspiracj?… tej podstrony by?‚a ch?™?‡ pokazania ważnych historycznych, przyrodniczych i architektonicznych walor?w Kamionka oraz... ?Spacerowniki? red. Tomasza Urzykowskiego z ?Gazety Sto?‚ecznej?.
W pierwszej cz?™?›ci Wirtualnego Spaceru skoncentrowali?›my si?™ g?‚?wnie na pomnikach, rzeĽbach i obeliskach. Ta podstrona ma zach?™ci?‡ turyst?w do odwiedzenia Naszego Osiedla. Mamy co pokaza?‡, cho?‡ ze ?sprzedaż?…? tego co mamy na Kamionku ? troch?™ gorzej. Robimy wi?™c co możemy ;)
Kolejne cz?™?›ci Wirtualnego Spaceru b?™d?… powstawa?‚y w miar?™ naszych możliwo?›ci czasowych. Ale powstan?….
?
Spacer jest co prawda wirtualny, ale wszystkich zainteresowanych zapraszamy do pokonania tej trasy w rzeczywisto?›ci. Czas spaceru wynosi to ok. 2 ? 3 godziny.1. Wej?›cie na Stadion Dziesi?™ciolecia
Spacer zaczynamy przy g?‚?wnym wej?›ciu na Stadion Dziesi?™ciolecia (od strony Wis?‚y). W tym miejscu znajduj?… si?™ parkingi samochodowe.
Stadion Dziesi?™ciolecia Manifestu Lipcowego zosta?‚ oficjalnie otwarty 22 lipca 1955 r. Obecnie nie jest dost?™pny do zwiedzania ze wzgl?™du na trwaj?…ce tam prace zwi?…zane z budow?… w tym miejscu Stadionu Narodowego.
Po lewej stronie wej?›cia znajduje si?™ tablica po?›wi?™cona polskim olimpijczykom poleg?‚ym w walce z hitleryzmem w latach 1939 ? 1945. Pod tablic?… umieszczony jest znicz w kszta?‚cie olimpijskiego symbolu.
Z prawej strony wej?›cia znajduje si?™ wmurowana p?‚yta po?›wi?™cona Ryszardowi Siwcowi, kt?ry 8 wrze?›nia 1968 r., w czasie organizowanych na Stadionie Dziesi?™ciolecia dożynek, dokona?‚ samospalenia protestuj?…c przeciw inwazji wojsk Uk?‚adu Warszawskiego na Czechos?‚owacj?™.
Ryszard Siwiec (Ľr?d?‚o: wikimedia.cs)
Moment samospalenia Ryszarda Siwca (Ľr?d?‚o: New York Times April 26, 1992)
Warszawskie obchody ?›wi?™ta narodowego S?‚owacji - Dnia Konstytucji i Dnia Si?‚ Zbrojnych Republiki S?‚owackiej (04.09.2006 r.). Uroczysto?›?‡ z?‚ożenia wie?„c?w przy tablicy po?›wi?™conej pami?™ci Ryszarda Siwca, w kt?rej udzia?‚ wzi?™li m.in. syn Ryszarda Siwca Wit Siwiec, charg? d'affairs Ambasady Republiki Czeskiej w Warszawie J?n Tom?ek, pose?‚ Sejmu RP Jacek Falfus, senator Senatu RP Ewa Tomaszewska, minister spraw zagranicznych Anna Fotyga, Marsza?‚ek Sejmu RP Marek Jurek oraz ambasador Republiki S?‚owackiej w RP Franti?ek Ruľi?ka (Ľr?d?‚o: internetowa strona Ambasady Republiki S?‚owacji)
Obok tablicy po?›wi?™conej Ryszardowi Siwcowi, na jednym z blok?w, znajduje si?™ inskrypcja niewiadomego pochodzenia.
Krzysztof Doma?„ski z Rady Osiedla Kamionek usi?‚uje zg?‚?™bi?‡ tajemnice ca?‚ki wyrytej na inskrypcji2. RzeĽba ?Sztafeta?
Idziemy w kierunku al. Waszyngtona. Przy Rondzie Waszyngtona, od strony Stadionu Dziesi?™ciolecia (na wysoko?›ci al. ksi?™cia J. Poniatowskiego), znajduje si?™ betonowa rzeĽba autorstwa prof. Adama Romana. Ods?‚oni?™ta zosta?‚a w czasie oficjalnego otwarcia Stadionu Dziesi?™ciolecia Manifestu Lipcowego. Przedstawia trzech lekkoatlet?w, biegaczy, bior?…cych udzia?‚ w sztafecie.
Po przyznaniu Polsce i Ukrainie prawa do organizacji EURO 2012 nad zniszczon?… ?Sztafet?…? za?›wieci?‚o s?‚o?„ce...
Na?›laduj?…c pozy lekkoatlet?w cz?‚onkowie Rady Kamionka (Leszek Iwa?„czyk, Adam Rosi?„ski i Krzysztof Doma?„ski) apelowali do w?‚adz o zachowanie rzeĽby oraz tablic pami?…tkowych przy Stadionie Dziesi?™ciolecia.3. Pomnik Ignacego Jana Paderewskiego
Przechodzimy przez al. Zielenieck?… i znajdujemy si?™ przed g?‚?wnym wej?›ciem do Parku Skaryszewskiego im. Ignacego Jana Paderewskiego. Park powstawa?‚ przez kilkana?›cie lat, a pierwsze prace przy nim zacz?™?‚y si?™ w 1905 r. Ca?‚y obiekt, kt?rego projektantem by?‚ Franciszek Szanior, jest wpisany do rejestru zabytk?w.
?Przed wej?›ciem stoi skromny pomnik Ignacego Jana Paderewskiego z 1988 r. ufundowany przez Zbigniewa i Janin?™ Porczy?„skich (tw?rc?w podarowanej Polsce kolekcji obraz?w). Popiersie kompozytora ? dzie?‚o Stanis?‚awa Sikory ? umieszczono na wysokim granitowym cokole. Tuż przed wybuchem wojny mia?‚ tu stan?…?‡ inny pomnik Paderewskiego ? rzeĽba Micha?‚a Kamie?„skiego przedstawiaj?…ca pianist?™ siedz?…cego w fotelu. Cho?‡ odlew by?‚ już gotowy, do Parku Skaryszewskiego nie trafi?‚, bo zacz?™?‚a si?™ wojna. Dzi?› rzeĽb?™ t?™ można zobaczy?‡ w parku Ujazdowskim.? (Ľr?d?‚o: Tomasz Urzykowski, Gazeta Sto?‚eczna)
4. Pomnik World Trade Center
Jedn?… z ofiar zamachu by?‚ Norbert Szurkowski, syn mieszkaj?…cego na Saskiej K?™pie legendarnego polskiego kolarza Ryszarda Szurkowskiego.
Wchodzimy w g?‚?wn?… alej?™ parku. Zaraz przy wej?›ciu, z lewej strony, znajduje si?™ tablica po?›wi?™cona Polakom, kt?rzy zgin?™li w czasie zamachu na wieżowce World Trade Centre w Nowym Jorku w dniu 11 wrze?›nia 2001 r. Ods?‚oni?™cia tablicy dokona?‚ m.in. prezydent RP Aleksander Kwa?›niewski. W rocznice zamach?w na WTC w tym miejscu odbywaj?… si?™ uroczysto?›ci upami?™tniaj?…ce tragedi?™.
Foto 15 podpis: Uroczysto?›ci przed pomnikiem WTC w roku 2006. Od lewej stoj?…: wojewoda mazowiecki Tomasz Kozi?„ski, burmistrz Pragi Po?‚udnie Mateusz Mroz, prezydent Warszawy Kazimierz Marcinkiewicz, wiceburmistrz Pragi Po?‚udnie Krzysztof Wieczorek, przewodnicz?…cy rady dzielnicy Krzysztof Mitkiewicz, b. marsza?‚ek sejmu Marek Borowski, ambasador USA Victor Ashe.
11 wrze?›nia 2007 r. Burmistrz Pragi Po?‚udnie Tomasz Kucharski w czasie uroczysto?›ci przed pomnikiem WTC.5. Pomnik Wdzi?™czno?›ci Żo?‚nierzom Armii Radzieckiej
G?‚?wn?… alej?… przechodzimy do Pomnika Wdzi?™czno?›ci Żo?‚nierzom Armii Radzieckiej - najwi?™kszego pomnika w Parku Skaryszewskim i na Kamionku.
?Powsta?‚ zaraz po wojnie, jeszcze w 1945 r. Jego autorem jest niejaki A.Nenko, radziecki major, wsp??‚tw?rca pomnika Braterstwa Broni na skrzyżowaniu al. ?Solidarno?›ci? i Targowej (nazywanego ze wzgl?™du na pochylone g?‚owy postaci żo?‚nierzy pomnikiem ?Czterech ?›pi?…cych?). Przypominaj?…cy szaf?™ monument z piaskowca ma na froncie p?‚askorzeĽby z wizerunkiem żo?‚nierza w he?‚mie i skrzyżowanych sztandar?w, z ty?‚u za?› wykuty fragment wiersza Tadeusza Kubiaka. Pomnik z pocz?…tku znajdowa?‚ si?™ przy wej?›ciu do parku od ronda Waszyngtona, gdzie pochowano 28 radzieckich żo?‚nierzy, ale w 1968 r. mogi?‚y zlikwidowano, a pomnik przesuni?™to w obecne miejsce. Powodem by?‚a przebudowa ronda.? (Ľr?d?‚o: Tomasz Urzykowski, Gazeta Sto?‚eczna)
W zwi?…zku z planami rewitalizacji Parku Skaryszewskiego możliwe jest przesuni?™cie pomnika w stron?™ al. Zielenieckiej i ods?‚oni?™cie g?‚?wnej osi kompozycyjnej parku.6. Pomnik Edwarda House?a
?
?
?Id?…c g?‚?wn?… alej?… w g?‚?…b parku, mijamy rozleg?‚e polany otoczone ?›cian?… drzew r?żnych gatunk?w. Odchodz?…ca w lewo żwirowa alejka doprowadzi nas do pomnika Edwarda House?a. By?‚ to ameryka?„ski polityk, doradca prezydenta USA Thomasa Woodrowa Wilsona i or?™downik powstania niepodleg?‚ej Polski po pierwszej wojnie ?›wiatowej. Pomnik w 1932 r. ufundowa?‚ mu Ignacy Jan Paderewski. Pos?…g wyrzeĽbi?‚ Franciszek Black. W 1951 r. komunistyczne w?‚adze kaza?‚y rozebra?‡ ?niepos?‚uszny politycznie? monument. Odtworzono go 15 lat temu, ale w innym miejscu niż przed wojn?….? (Ľr?d?‚o: Tomasz Urzykowski, Gazeta Sto?‚eczna)
7. RzeĽba ?K?…pi?…ca si?™?
?
Po obej?›ciu z lewej strony pomnika Edwarda House?a skr?™camy w lewo odbijaj?…c?… od niego ?›cieżk?….
?Na jej ko?„cu wida?‡ poro?›ni?™ty wysokimi brzozami i ?›wierkami pag?rek z widokiem na Staw Zachodni (zwany też Stawem na Kosku). Na szczycie wzniesienia stoi rzeĽba ?K?…pi?…ca si?™? z 1929 r. Jest to jeden z trzech doskona?‚ej klasy pos?…g?w ustawionych w parku Skaryszewskim w latach mi?™dzywojennych. Nag?… kobiet?™ wyrzeĽbi?‚a znana przed wojn?…, cho?‡ dzi?› troch?™ zapomniana artystka Olga Niewska. Odlana z br?…zu figura ma niski okr?…g?‚y cok??‚ z czarnego marmuru otoczony basenem, w kt?rym powinna pluska?‡ woda. Urz?…dzenie jednak od dawna nie dzia?‚a. W 1997 r. z?‚odzieje pr?bowali ukra?›?‡ rzeĽb?™, ale tylko pi?‚?… uszkodzili jej nog?™.? (Ľr?d?‚o: Tomasz Urzykowski, Gazeta Sto?‚eczna)
8. RzeĽba ?Tancerka?
?
?atwo dotrze?‡ do kolejnej parkowej rzeĽby ? ?Tancerki?.
?Z pag?rka schodzimy ?›cieżk?… w lewo, na rozstajach idziemy znowu w lewo, by dotrze?‡ do asfaltowej obwodnicy parku i skr?™ci?‡ w ni?… w prawo. Kolejn?… pi?™kn?… rzeĽb?™ zobaczymy w ogrodzie r?żanym w p??‚nocno-zachodniej cz?™?›ci parku (blisko alei Zielenieckiej). W?›r?d pergoli, zadbanych rabat i r?wno przyci?™tych żywop?‚ot?w stoi na granitowym cokole ?Tancerka? Stanis?‚awa Jackowskiego z 1927 r. M?‚oda kobieta z uniesionymi r?™kami i odchylon?… do ty?‚u g?‚ow?… tak si?™ zapami?™ta?‚a w ta?„cu, że nie zauważy?‚a rozpi?™tej sukienki ods?‚aniaj?…cej pier?›. Za ?Tancerk?™? Jackowski dosta?‚ nagrod?™ na wystawie sztuk pi?™knych w Paryżu.? (Ľr?d?‚o: Tomasz Urzykowski, Gazeta Sto?‚eczna)
9. Kamie?„ ku czci lotnik?w brytyjskich
?Na skraju ogrodu r?żanego ? od strony Jeziorka Kamionkowskiego ?znajduje si?™ kamie?„ ku czci poleg?‚ych lotnik?w brytyjskich. Tu w nocy z 13 na 14 sierpnia 1944 r. spad?‚ zestrzelony przez Niemc?w samolot Liberator EV 961 C ze 178, dywizjonu bombowego RAF. Przylecia?‚ z zaopatrzeniem dla żo?‚nierzy Powstania Warszawskiego. Z siedmioosobowej za?‚ogi katastrof?™ przeży?‚ tylko jeden lotnik.
Pami?…tkowy kamie?„ 4 listopada 1988 r. ods?‚oni?‚a premier Wielkiej Brytanii Margaret Thatcher. W 1996 r. by?‚a tu r?wnież kr?lowa Elżbieta II.? (Ľr?d?‚o: Tomasz Urzykowski, Gazeta Sto?‚eczna)
Pilotem, kt?ry przeży?‚ katastrof?™ Liberatora by?‚ sierżant Henry Lloyd Lyne. Towarzyszy?‚ on premier Margaret Thatcher w ods?‚oni?™ciu pomnika.
10. RzeĽba ?Rytm?
Alejkami kierujemy si?™ w stron?™ po?‚udniowo-wschodniego kra?„ca parku.
?
?Nad brzegiem Stawu Wschodniego, w cz?™?›ci parku po przeciwnej stronie g?‚?wnej alei niż ?K?…pi?…ca si?™? i ?Tancerka? , stoi rzeĽba ?Rytm? Henryka Kuny, jednego z najlepszych polskich rzeĽbiarzy lat mi?™dzywojennych. Kuna należa?‚ do grupy artystycznej Rytm, dla kt?rej pos?…g w parku Skaryszewskim by?‚ dzie?‚em programowym. Pierwowz?r ?Rytmu? wykona?‚ z hebanowego drewna. Ogl?…dany odlew z br?…zu pochodzi z 1929 r. Masywna, nawi?…zuj?…ca do sztuki antyku rzeĽba przedstawia nag?… kobiet?™ w tanecznej pozie z uniesionymi w lekkim zak?‚opotaniu r?™kami i sp?‚ywaj?…c?… z cia?‚a tkanin?….? (Ľr?d?‚o: Tomasz Urzykowski, Gazeta Sto?‚eczna)
W roku 2007 rzeĽba zosta?‚a zdemontowana i poddana gruntownej konserwacji.
?Gdy by?‚a demontowana czujni spacerowicze alarmowali, że jest kradziona. Zarz?…d Oczyszczania Miasta, uspokajaj?…co, zostawi?‚ tabliczk?™ z informacj?… dotycz?…c?… los?w ?Rytmu?, ale tabliczk?™... skradziono. Przy okazji renowacji wysz?‚o na jaw, że pos?…g nie jest, jak podawa?‚y Ľr?d?‚a, wykonany z br?…zu, tylko z mosi?…dzu. RzeĽb?™ konserwowano m.in. przy pomocy... ?‚usek orzech?w arachidowych. Nie by?‚ to uk?‚on w stron?™ licznej populacji parkowych wiewi?rek, ale standardowa metoda, kt?ra umożliwia dok?‚adne oczyszczenie powierzchni odlewu bez naruszenia warstwy patyny. ?Rytmowi?, czyli kobiecie, z kt?rej delikatnie opada szata, za?‚atano także postrzelin?™ w fa?‚dzie brzusznej. Dziura w brzuchu kobiety powsta?‚a prawdopodobnie w czasie walk, do jakich na tym terenie dosz?‚o 1 sierpnia 1944 r. pomi?™dzy oddzia?‚em dywizji pancernej ?Herman Goering?, a Batalionem Saper?w Praskich AK ?Chwackiego?.? (Ľr?d?‚o: czasopismo ?Mieszkaniec?)
Odnowiona na zlecenie Zarz?…du Oczyszczania Miasta rzeĽba wraca na swoje miejsce.
11. Kapliczka nagrodzona na wystawie w Paryżu
?Naprzeciwko ?Rytmu?, po drugiej stronie alei, wida?‡ kamienn?… grot?™ z nieczynn?… kaskad?… wodn?…. Blisko niej dostrzeżemy ja?›niej?…c?… na tle ?›wierkowego zagajnika kapliczk?™. Wzorowana jest na kapliczkach ludowych , a wykonana z betonu pobielonego wapnem. Jej autor ? Janusz Alchimowicz ? w 1937 r. zdoby?‚ za ni?… nagrod?™ na wystawie ?Sztuka i technika? w Paryżu. Kapliczka sta?‚a tam przed polskim pawilonem. Jak pisze w swej monograficznej ksi?…żce o Saskiej K?™pie Hanna Faryna-Paszkiewicz, podczas okupacji kapliczka s?‚uży?‚a jako skrzynka do przekazywania tajnych informacji przez ?‚?…czniczki podziemia. Niedawno zosta?‚a wyremontowana.? (Ľr?d?‚o: Tomasz Urzykowski, Gazeta Sto?‚eczna)
12. Pomnik po?›wi?™cony robotnikom wytw?rni telefon?w
Kierujemy si?™ do wschodniego kra?„ca parku, a po jego przekroczeniu skr?™camy w lewo. Idziemy wzd?‚uż ogrodzenia parku (ul. Mi?™dzynarodowa). Z prawej strony roztaczaj?… si?™ zielone b?‚onia (także uznane za zabytek) zwane Bulwarem Stanis?‚awa Augusta albo Skwerem OWS, tudzież B?‚oniami Kamionkowskimi. Na tym terenie odbywa si?™ rekonstrukcja Bitwy pod Olszynk?… Grochowsk?…. Przechodzimy mostkiem nad kana?‚kiem wp?‚ywaj?…cym do Jeziorka Kamionkowskiego. Kilkana?›cie metr?w dalej, po lewej stronie znajduje si?™ pomnik po?›wi?™cony robotnikom PZT.
?Robotnikom jednej z fabryk ? Pa?„stwowych Zak?‚ad?w Telefonicznych ? po?›wi?™cono kamienny pomnik niedaleko zakola jeziorka. Napis na nim informuje o bohaterstwie m.in. dzia?‚aczy Polskiej Partii Robotniczej, Gwardii Ludowej i Armii Ludowej. Pewnie dlatego pomnik z 1969 r. jest dzi?› zapomniany, zaniedbany i ukryty w krzakach.? (Ľr?d?‚o: Tomasz Urzykowski, Gazeta Sto?‚eczna)
13. Ko?›ci??‚ p.w. Matki Bożej Zwyci?™skiej
Idziemy al. Wedla wzd?‚uż jeziorka Kamionkowskiego. Skr?™camy w ul. Lubelsk?…. Znajdujemy si?™ pomi?™dzy ko?›cio?‚em p.w. Matki Bożej Zwyci?™skiej, a fabryk?… E. Wedel.
?Po prawej stronie ul. Lubelskiej wznosi si?™ ko?›ci??‚ p.w. Matki Boskiej Zwyci?™skiej (ul. Grochowska 367). Jest modernistyczn?… bazylik?… wybudowan?… w latach 1929-31 wed?‚ug projektu Konstantego Jakimowicza. Nigdy jednak nie zosta?‚ doko?„czony. Plan przewidywa?‚ bowiem wysmuk?‚?… dzwonnic?™ oraz krużganki. Ko?›ci??‚ powsta?‚ w miejscu rozebranej jeszcze w XVIII w. drewnianej ?›wi?…tyni pw. ?›w. Stanis?‚awa Biskupa.? (Ľr?d?‚o: Tomasz Urzykowski, Gazeta Sto?‚eczna)
Przedwojenny projekt ko?›cio?‚a na Kamionku
Aktualny widok tylnej cz?™?›ci ko?›cio?‚a
?
?Na terenie parafii, przy ul. Grochowskiej 365, znajduje si?™ drewniana dzwonnica ko?›cielna. Prawdopodobnie jest to najstarszy na Pradze Po?‚udnie drewniany zabytek architektoniczny. Dzwonnica zosta?‚a postawiona w 1817 r., a na g?‚?wnym dzwonie widnieje inskrypcja z dat?… jego odlania : 1722? (Ľr?d?‚o: czasopismo ?Mieszkaniec?)
Najstarszy dzwon pochodzi prawdopodobnie z dzwonnicy rozebranego ko?›cio?‚a skaryszewskiego.
?
?
Ze wzgl?™du na stan techniczny dzwonnicy w 2006 r. nadz?r budowlany wyda?‚ nakaz remontu i zakaz jej użytkowania.
?Już we wrze?›niu 2004 r. Rada Osiedla Kamionek wzywa?‚a w?‚adze dzielnicy do dzia?‚a?„ na rzecz remontu przyko?›cielnych zabytk?w. Do dzisiaj, w tej sprawie, nie poczyniono żadnych ruch?w. Prawd?… jest, że skoro zabytek znajduje si?™ na terenie parafii, to w?‚adze dzielnicy maj?… niewielkie możliwo?›ci jego wsparcia. Jednak nie oznacza to, że nie można w tej sprawie nic zrobi?‡. Kamionkowska parafia jest zbyt biedna, by samodzielnie podo?‚a?‡ nawet przygotowaniu dokumentacji konserwatorskiej. Po decyzji PINB Rada Kamionka kolejny raz zaapelowa?‚a do w?‚adz: ?reakcja i pomoc w remoncie i utrzymaniu zabytk?w jest konieczno?›ci?… i obowi?…zkiem także w?‚adz samorz?…dowych. Zabytki te s?… naszym wsp?lnym dziedzictwem i dobrem naszej spo?‚eczno?›ci?? (Ľr?d?‚o: czasopismo ?Mieszkaniec?)
?
?šwi?…tyni?™, kt?ra jest Konkader?… Diecezji Warszawsko-Praskiej otaczaj?… resztki Cmentarza Kamionkowskiego ? najstarszej zachowanej warszawskiej nekropolii. Zmar?‚ych grzebano tu już od prze?‚omu XIII i XIV w. do 1887 r. Na cmentarzu spoczywaj?… m.in. żo?‚nierze r?żnych wyzna?„ i narodowo?›ci polegli w bitwach rozgrywaj?…cych si?™ przez wieki na tym terenie.
14. Zak?‚ady E. Wedel
Naprzeciw ko?›cio?‚a, po drugiej stronie ul. Lubelskiej widzimy ?fabryk?™ czekolady E. Wedel (Zamoyskiego 28/30), kt?rej s?‚odki zapach od prawie 80 lat roznosi si?™ nad okolic?…, a produkowane tu torciki waflowe i beczu?‚ki z likworem znane s?… nie tylko w Polsce. Szkoda, że przyfabryczny sklep Jubileuszowy straci?‚ sw?j staro?›wiecki wystr?j.? (Ľr?d?‚o: Tomasz Urzykowski, Gazeta Sto?‚eczna)
?
Karol Ernest Wedel za?‚oży?‚ swoj?… firm?™ w po?‚owie XIX wieku. Pierwszy firmowy sklep, w kt?rym sprzedawano konfitury i ciasta, zosta?‚ otwarty w 1851 r. przy ul. Miodowej. W 1876 r. firm?™ zacz?…?‚ prowadzi?‡ Emil Wedel. Produkcja czekolady przenios?‚a si?™ na Kamionek w latach 30 ubieg?‚ego stulecia. Fabryczne zabudowania przetrwa?‚y II wojn?™ ?›wiatow?… praktycznie nie zniszczone i zachowa?‚y si?™ do dnia dzisiejszego.
Obecnie w tym miejscu znajduje si?™ firma Cadbury Wedel, kt?ra powsta?‚a w styczniu 1999 roku w wyniku po?‚?…czenia warszawskiego Wedla i Cadbury Poland, należ?…cego do ?›wiatowego koncernu Cadbury Schweppes. Jeszcze na pocz?…tku 2007 roku m?wi?‚o si?™ o likwidacji produkcji w tych zak?‚adach i wyprowadzce z Warszawy, jednak po przyznaniu Polsce wsp??‚organizacji EURO 2012 i planach budowy praktycznie tuż obok Wedla Narodowego Centrum Sportu o wyprowadzce zrobi?‚o si?™ cicho.
15. Rogatki grochowskie
Tuż przy fabryce E. Wedel stoi po?‚udniowa rogatka grochowska (Zamoyskiego 36). Naprzeciw niej stoi p??‚nocna rogatka. T?™dy w?‚a?›nie, przez blisko sto lat (do 1889 r. ), przebiega?‚a granica Warszawy. Dlatego w jednej z rogatek urz?™dowa?‚ poborca podatkowy, a w drugiej miejska straż. W?wczas odleg?‚o?›?‡ pomi?™dzy rogatkami by?‚a nieco mniejsza. Odsuni?™to je od siebie w roku 1961, kiedy poszerzano ulic?™. Rogatki pochodz?… z 1823 r. i zosta?‚y zbudowane wg projektu Jakuba Kubickiego. Remont po?‚udniowej rogatki przeprowadzono w 2001 r. W p??‚nocnej rogatce, w latach ?90 minionego wieku, mie?›ci?‚a si?™ redakcja ?Olszynki?, pisma wydawanego przez KO Solidarno?›?‡.
 16. D?…b
Od p??‚nocnej rogatki idziemy kilkadziesi?…t krok?w w stron?™ Pragi P??‚noc. Z prawej strony, pomi?™dzy zabudowaniami Osiedla PAX (pomi?™dzy ul. Zamoyskiego 47 a 51) znajduje si?™ ma?‚y skwer.
?Na tym skrawku ziemi ro?›nie przepi?™kny d?…b, kt?ry może liczy?‡ nawet ponad 200 lat! Pie?„ drzewa ma ponad metr ?›rednicy i ok. 3 m obwodu. Korona d?™bu (prawdopodobnie szypu?‚kowego) si?™ga IX pi?™tra, czyli ma ok. 30 m wysoko?›ci. Parametrami d?…b z Zamoyskiego odpowiada uznanym za Pomniki Przyrody drzewom licz?…cym od 100 do 200 lat. Na Pradze Po?‚udnie znajduje si?™ tylko 6 drzew uznanych za Pomnik Przyrody.? (Ľr?d?‚o: czasopismo ?Mieszkaniec?)
?
Id?…c dalej w stron?™ Pragi P??‚noc dochodzimy do w?™z?‚a komunikacyjnego (zbieg ul. Zamoyskiego, Targowej i al. Zielenieckiej). St?…d możemy każdym ?›rodkiem lokomocji wr?ci?‡ do domu po przyjemnym spacerze lub skierowa?‡ si?™ na parking za Stadionem Dziesi?™ciolecia.
Zdj?™cia Adam Rosi?„ski (je?›li nie s?… opisane inaczej)
?
?
|
Wirtualny spacer cz. 1
?
?
?
