Od dw?ch dni trwa rozbi?rka zabytkowego dworku przy ul. Grochowskiej 312/316. Trwa mimo, że poprzednia konserwator zabytk?w zaleca?‚a wzmożenie jego ochrony?

?

Dworek stoi (sta?‚ ?) przy brzegu ul. Grochowskiej (na obszarze PZO pomi?™dzy ul. Goc?‚awsk?…, a Blisk?…). O wyburzania zabytku zostali?›my powiadomieni przez mieszka?„c?w. 19 kwietnia, na posiedzeniu Rady Osiedla Kamionek, przyj?™li?›my w tej sprawie Stanowisko i uchwalili?›my Interpelacj?™.

W tych dokumentach, jak i w tej notce odno?›nie adresu nieruchomo?›ci, jak i daty jej powstania pos?‚ugujemy si?™ danymi z dokumentacji Wojew?dzkiego Konserwatora Zabytk?w (w r?żnych źr?d?‚ach podawany jest r?żny adres i data powstania).

??????????????????????????????????????

?

Wyburzanie jednego z najstarszych zachowanych budynk?w przy ul. Grochowskiej (z 1850 r.) uważamy za kolejny gwa?‚t na historii i dziedzictwie Kamionka.

W 2008 r., w wytycznych urbanistycznych i konserwatorskich, urz?…d Wojew?dzkiego Konserwatora Zabytk?w zaleca?‚: ?podniesienie statusu ochrony konserwatorskiej poprzez wpisanie zespo?‚u do rejestru zabytk?w?.

A tak wygl?…da w praktyce realizacja tego zalecenia?:

?

?

Opis obiektu: Parterowy ?dworek? od ulicy jest nakryty dachem nacz??‚kowym. Detal ogranicza si?™ jedynie do prostego profilowanego gzymsu i lizen mi?™dzy oknami. Po?›rodku elewacji jest pi?™trowy ryzalit.

?

?

Dworek stanowi?‚ cz?™?›?‡ Fabryki Pomp inż. Twardowskiego.

Zak?‚ad powsta?‚ w 1908 r. jako sp??‚ka Wac?‚awa Brandla i Czes?‚awa Witoszy?„skiego.

W 1915 r. do sp??‚ki wst?…pi?‚ inż. Stefan Twardowski, kt?ry zd?…ży?‚ zdoby?‡ bogate

do?›wiadczenie na kierowniczych stanowiskach w firmach Borman i Szwede i w Monopolu na

Z?…bkowskiej. W 1916 r., kiedy zmar?‚ Brandel, a Witoszy?„ski wycofa?‚ si?™ ze sp??‚ki, Twardowski, po odkupieniu udzia?‚?w, sta?‚ si?™ jedynym w?‚a?›cicielem zak?‚adu. Rok p?źniej zdecydowa?‚ si?™ na budow?™ budynk?w przy ul. Grochowskiej 37/39. Niewielka fabryka produkowa?‚a r?żnego rodzaju pompy: turbinowe, pompy r?™czne, pompy wirnikowe i pr?żniowe, turbiny parowe. Specjalno?›ci?… by?‚y szczeg?lnie pompy wirowe i pr?żniowe, kt?re stosowano m.in. w wodoci?…gach i kanalizacji. Zatrudniano 70 pracownik?w (w tym 40 robotnik?w). W 1944 r. hitlerowcy wywieźli wszystkie maszyny do Niemiec. W czasie powstania budynki zosta?‚y uszkodzone przez wal?…ce si?™ ?›ciany s?…siednich PZO. Jedynym zachowanym do dzi?› ?›wiadkiem jest niewielki ?dworek? przy ul. Grochowskiej ? mieszcz?…cy dawniej mieszkanie inż. Twardowskiego i administracj?™.

Po wojnie zak?‚ady, już upa?„stwowione, przeniesiono do budynk?w na Żeraniu przy ul. Odlewniczej.

?

Ps.

W niniejszej notce wykorzystano materia?‚y w?‚asne Rady Osiedla Kamionek oraz materia?‚y Stowarzyszenia Creo i Fundacji Hereditas.